Laat maar los

Tijd voor jezelf “Wat maakt dat ik geen tijd maak voor mezelf?”, vraagt ze. Een vraag die mij zo bekend is. We weten allemaal hoe zelfzorg er voor ons uitziet, en toch is het vaak het eerste wat erbij inschiet als de to-do-lijstjes langer worden en de kinderen zes weken thuis zijn. Door geen tijd voor onszelf te nemen, cijferen we onszelf weg. Ik word daar geen leuker mens van, en mijn cliënt herkent hetzelfde. ‘Ik raak dan sneller geprikkeld,” zegt ze. We onderzoeken de vraag en treffen daar een klein meisje. Een kindsdeel, wat niet van mijn cliënt blijkt te zijn. De trekkracht naar dit deel is groot. Zowel het kleine meisje als mijn cliënt krijgt een hulpbron. Een systemische oefening Om iets meer ‘hier-en-nu’ te krijgen, leg ik de systemische oefening die bij mij opkomt eerst uit. Mijn cliënt is aanwezig tijdens de uitleg, ze kan hier zijn. We besluiten te starten. Zodra zij haar moeder in het veld plaatst, zie ik bevriezing. Voor een deel van mijn cliënt is de nabijheid van haar moeder in het veld overweldigend. Mijn cliënt voelt dit zelf (nog) niet. Bij mijn vraag hoe dit voor haar is, zegt ze: ‘prima’. Maar ik zie iets anders. Ik zie haar hand richting haar gezicht bewegen, wat voor mij een aanwijzing is dat er een jong deel geactiveerd wordt in mijn cliënt. Vervolgens zie ik een beschermende houding over mijn cliënt komen. Meer ruimte voor verzachting “Mag ik met je delen wat er in mij opkomt”, vraag ik. “Hoe zou het zijn als je het kussen (wat voor de moeder staat) verschuift? En als je het fijn vindt, kun je ook met mij van plek wisselen.”  Het scheelt 1,5 meter, maar energetisch geeft het zoveel lucht. Mijn cliënt verschuift zelf het kussen en gaat op een andere plek zitten. Er ontstaat lucht in de opstelling. En door die lucht is er verzachting mogelijk, ontvangen, en het voelen dat mijn cliënt niet alleen is.

De weg naar binnen Mantra-zingen, voor mij dé manier om mijn hoofd leeg te maken. Toen ik voor het eerst een mantra zong, wist ik nog niet hoe diep de uitwerking zou worden. Maar al in dat eerste weekend bij True Circle , al zingend in de cirkel, kwam ik in een staat van zijn die nieuw was voor mij en toch bekend aanvoelde. Noem het de bron, mijn zelf, ‘het al’, of het niets. Woorden doen dit gevoel tekort. Ik voel wel duidelijk dat mantra's mij helpen bij de weg naar binnen . Dat het zingen voorbij zingen gaat, bevrijdend, groots. Dat mantra's er zijn om gedeeld te worden en gezamenlijk te ervaren. En dat ik daar een rol in heb. Ik ga op innerlijke reis en neem mee: mijn harmonium Tijdens het afgelopen Pinksterweekend was ik weer bij True Circle. Ik nam mijn harmonium mee om met mijn vriendin Marianne te spelen en zingen. Ik oefende ook voor mezelf. Wat er toen gebeurde, was onverwachts, maar zo hel(p)end. Groepsgenoten kwamen één voor één de zaal in. ‘Wat is dat voor ’n instrument’? ‘Organiseer jij ook mantracirkels’? Ik antwoordde: 'Nee joh, ik ben nog beginnend...' Twee leden van het begeleidingsteam reageerden enthousiast op mijn spel en zang. ‘Wil je ook meespelen met de volgende mantra?' ‘Nee hoor, dat lukt mij nog niet’. ‘Probeer maar, dit zijn de akkoorden'. En wat bleek: ik kon het wel. Binnen 10 minuten had ik de mantra onder de knie. Ook in het harmonium spelen hield ik mezelf klein . Met dit besef kon mijn zelfvertrouwen groeien. Gesteund door de groep: ‘wat mooi dat jij je eigen weg kunt vinden in de mantra’s’. ‘Jouw stem heeft me zo geraakt’. Én: ‘als jij hier ooit een concert in geeft, dan kom ik, maakt niet uit waar, maar ik ben erbij’. Inmiddels kan ik meerdere mantra's spelen. Het oefenen geeft mij rust en plezier en ik voel dat de tijd is gekomen om dit te delen. Niet vanuit een hoofdelijk 'willen', maar vanuit een concreet ‘weten’. En ik hoef het niet alleen te doen. De ontmoeting in de Elsterdome De juiste plek was al op mijn pad gekomen. De Elsterdome , waar de akoestiek zo mooi is dat ik mijn stem als vanzelf achter mij terug hoor. Dominique (de eigenaresse van de Dome) was meteen enthousiast toen ze hoorde dat ik harmonium speelde. Zij bracht mij in contact met Renske, van More Yoga . Renske is verbonden met de Elsterdome, zij geeft daar onder andere Vinyasa en Yin-lessen op de maandag- en donderdagavond. Ik voelde meteen een ‘ja’ bij de energie van Renske, sindsdien sta ik wekelijks bij haar op de yogamat. Met deze twee vrouwen ontstaat als vanzelf een nieuwe samenwerking. Een combinatie van yoga, mantra en klank. Vanuit zachtheid, vanuit vertrouwen, vanuit verbinding.

Na Vrijplaats in Carré , waren de kaartjes voor het Experiment van Wende in Doornroosje (Nijmegen) snel gekocht. Ik had al begrepen dat dit een ander soort show zou zijn. Ik kon me echter geen voorstelling maken van de grootsheid en impact van het verschil. Wende kwam afgelopen zaterdag alleen maar met nieuw materiaal. En niet zomaar nieuw, echt knisperend verse nummers. Krachtig en klein, lieflijk en groots, poëtisch en rauw, vurig en puur. Het was alles, en nog meer. Anderhalf uur lang hing heel Roosje aan haar lippen. Genietend van Wendes klanken, die magisch versterkt werden door de zeer muzikale begeleiders uit haar band. Iedereen luisterde naar haar prachtige teksten. Teksten die mij met grote regelmaat aan mijn innerlijke reis en het mooie werk in mijn praktijk deden denken. Wende schrijft over verbinding, over de angst voor verbinding, over luisteren voorbij de woorden. Juist voorbij die woorden, als het hoofd even stil mag zijn, ontstaat de ruimte voor heling. Wende zong over verschillende delen die een mens tot mens maakt. Er zijn kleine delen, grootse delen, bange delen en stoere delen. Ook dit lijkt weergegeven in de veelzijdigheid die Wende brengt. Van kwetsbaar en lyrisch naar krachtig en vurig. Ik werd geraakt op meerdere lagen doordat de intentie in elke noot, klank en muzikale aanslag voelbaar was. En dat alles loepzuiver gezongen en met zoveel doorvoelde passie gebracht. Ik was al fan van Wende, na deze avond is dit nog sterker geworden. Ik kan niet wachten tot haar volgende elpee uitkomt. Dat zal nog even duren, want Wende zet haar Experiment voort in een tweede editie. Een dikke aanrader dus, al zie ik dat de kaartverkoop daarvan ook hard gaat. Wende eindigde zaterdagavond met haar allernieuwste nummer, vers van de creatieve pers. Ik ben dankbaar voor haar stoere besluit dit 4 dagen na schrijven al aan Nijmegen te laten horen. Met de tekst nog in haar hand, duidelijk geraakt door de liefdevolle ontvangst van het publiek, zong ze: 'Laat het dan maar liefde zijn'. Ik ken de woorden van het couplet niet, maar hieronder een resonantie vanuit mij, geïnspireerd door Wende (en wetend dat haar woorden veel treffender zijn, maar ach, vanuit liefde geschreven): Als je even niet meer weet waar het zonlicht is gebleven, Als je je alleen voelt, met je tranen en de pijn, Als je niet meer weet wat je wilt halen uit het leven, Laat het dan maar liefde zijn. Het refrein blijft bij me, als een mantra die mij herinnert mijn hart te laten stromen. Ik wens jullie allemaal een liefdevolle zomer toe. Als je het antwoord even niet meer weet, ‘laat het dan maar liefde zijn’. Merk jij dat het druk kan zijn in jouw hoofd, of vind je het lastig om voorbij de woorden te luisteren? Soms is er even iemand nodig die een stukje met je meeloopt en de ruimte schept om te voelen. Je bent welkom om vrijblijvend contact met me op te nemen.

Veiligheid is een groot goed voor mij. Toen ik klein was, waren er weinig momenten waarop ik me echt veilig voelde. In de basis was dit fragiel, al zijn er wel momenten die ik me herinner. Bijvoorbeeld als ik ’s ochtends nog even bij mijn zus in bed kroop, en we tekeningen krabbelden op elkaars rug of letters schreven. De momenten waarop ik al zingend de afwas deed met mijn broer gaven het mij ook een warm gevoel. Ik zocht de veiligheid in mezelf op, door mijn deken heel strak om mezelf heen te trekken. Zo bakerde ik mijzelf, en gaf me daarmee onbewust die veilige ruimte die nodig was voor mijn geactiveerde lijfje. De alertheid van mijn systeem maakt dat ik een goede leerkracht, coach en orthopedagoog ben. Ik kan een sfeer haarfijn aanvoelen en weet welke interventies leiden tot een prettiger basis klimaat. Deze vaardigheid adem ik zelf uit met mijn manier van zijn, mijn warmte en kalme aanwezigheid. Mensen voelen zich gezien door mij, vooral als ik in verbinding ben met mezelf. Vroeger was ik op zoek naar veiligheid buiten mezelf. Ik zocht warme armen om mij heen. Ik kon me er bijna niet aan overgeven als ze er wel waren. Als een gespannen blok liet ik mij knuffelen, om me snel weer los te laten. Vertrouwen dat de knuffels zouden blijven, onvoorwaardelijk, kon ik niet. In plaats van de veiligheid buiten mijzelf te zoeken, vind ik deze inmiddels in mijzelf. Ik ben er voor mij. Ik kom voor mezelf op. Ik geef mij het comfort wat ik nodig heb om te verzachten. Ik sta mezelf toe te smelten in de armen van diegene die altijd onvoorwaardelijk klaar staat voor mij (maar waar delen van mij nog steeds terughoudend kunnen blijven). Ik draag mezelf en houd mezelf in balans. En daarmee komen als vanzelf mensen op mijn pad bij wie ik me veilig voel. Gelijkgestemden. Zij kennen en zien mij op lagen die voorbij het ‘hier en nu’ gaan. En inmiddels kan ik mij door enkele mensen laten dragen. Mensen als mijn shiatsutherapeut. Vorige week was ik bij haar voor een behandeling. Zoals altijd ging deze diep. Een deel van mij, diep verstopt, voelde zich veilig genoeg om haar onveiligheid te laten voelen. De last die zij voor anderen heeft gedragen kenbaar te maken. De moeite om te aarden, in het hier zijn, voelbaar te maken in mijn benen en kaken. Mijn volwassen deel en mijn professionele deel waren sinds de retraite al aan de afdaling begonnen. Dit kleine deel was nog niet gevolgd, merkte ik. En ze klopte hard aan bij mij. Toen ik thuiskwam van de behandeling, kwam er al snel migraine opzetten. Ik voelde vermoeidheid en rusteloze benen, en merkte dat ik ging opstijgen, richting dissociatie. Ik raakte steeds meer vermengd met mijn kleine deel. Ik besloot mijn lijf te volgen en koos voor rust en verzachting. In bed bleven mijn benen rusteloos. Ik legde mijn zwaartedeken over mij heen, en voelde het kleine meisje in mij zo duidelijk. Zo lukte het mij om in mijn volwassen zelf te blijven en troostte mijn kleine deel. Ik luisterde fijne nummers. En met deze muziek op de achtergrond doezelde ik weg. Ik bood mezelf de veiligheid die ik vroeger gemist heb.

Ik hoef het niet meer alleen te doen. Van terugtrekken naar echte verbinding vanuit een open hart. Lees hoe verbinding helpt bij het doorbreken van oude patronen.

Ik voel me rustig. Ik ervaar balans, ondanks uitdagingen die er spelen. Vorige maand werd ik diep teruggetrokken in de pijn van mijn familiesysteem. Dit keer was mijn vaders kant ‘aan de beurt’. Het nemen van een besluit riep spanning op. Spanning in mijn benen, spanning in mijn bovenrug. Ik kende dit. Ik herkende dit uit mijn verleden. Ik dacht terug aan een stapelbed in een koude, kille kamer. Daar voelde ik kou tot op het bot. Net voordat ik ging nadenken over de beslissing, viel mijn geboortebordje om. Het naambordje dat door mijn opa gemaakt is, toen hij al in een verpleeghuis zat. Het voelde alsof hij bij mij aanklopte. In de daarop volgende dagen werd mij geadviseerd een keuze te maken die niet klopte voor mij. Ik voelde dwang, ik voelde angst, ik voelde kou. Ik voelde 'dit klopt niet'. Ik voelde mijn opa zeggen: 'dit klopt niet'. Ik wilde de situatie uitpraten en werd gewaarschuwd dit niet te doen. Ik ervaarde, net als vroeger, dat ik mijn stem niet mocht gebruiken. Ook dit klopte niet. Ik zette de situatie op pauze, richtte mij op de aankomende vakantie en raakte ondertussen fysiek mijn stem kwijt. ‘Dit mag anders’, voelde ik. Ik mag mijn eigen keuze maken, ik ben vrij om mijn eigen gevoel te volgen. Hier heb ik zo hard voor gewerkt, ik kan niet anders dan mijn eigen pad volgen. Ik maakte een heerlijke wandeling aan zee. Al wandelend liep ik langs mijn eigen opstelling. Ik schreef woorden in de branding. Het woord 'vrij' voelde krachtig, goed. 'Volg', voor 'volg wat er van je verwacht wordt' klopte niet. Het voelde zo zwaar, waardoor ik besefte dat dit verder ging dan mijn zwaarte. 'Vertrouw' voelde goed, warm, sterk. Ik was klaar met wikken en wegen.

Voel jij je basis in een volle ruimte, of stroomt jouw energie weg? Eind november vielen een aantal puzzelstukjes in elkaar. Ik vond ineens de juiste woorden voor mijn aanbod in individuele trajecten en mijn aanbod voor groepen. Versterk je anker Zodra mensen bij mij instappen, gaan we van start met het traject: ‘Versterk je anker’. Hierin neem ik je mee naar je basis, het contact met jezelf, op een diepere laag. Vragen die hierbij kunnen helpen zijn: ‘wanneer voel jij je prettig?’, of ‘op welke plek/ in welke situatie ervaar jij balans?’. Het is hierbij de kunst om niet alleen het hoofd aan het woord te laten, maar verbinding te maken met de onderstroom. Vanuit die onderlaag onderzoeken we jouw hulpbronnen en voeden deze. Wanneer je stabiliteit in jezelf ervaart, kun je jezelf kalmeren in uitdagende situaties. Pas als cliënten hieraan toe zijn, kunnen zij kiezen voor het vervolgtraject ‘Diepgaand delen”. Dit weeg ik samen met de cliënt af, we doen alles stap voor stap. Mijn eigen anker Jarenlang hield mijn stem onbewust klein. Ik was verlegen, op de achtergrond, stil. Zo had ik het geleerd. Daaronder zat een verlangen om vrijuit te klinken, te zingen. Ik ervaarde een blokkade in mijn keel, die zich uitte in zenuwen wanneer ik solo zong (of voor mezelf opkwam). Tijdens mijn trauma-opleiding spiegelde een van de begeleiders mij wat mijn stem voor mij betekent. ‘Het licht in jouw ogen gaat aan als je het over zingen hebt’, zei Dick. Vanaf dat moment is mijn stem mijn krachtigste hulpbron. Het heeft mij laten groeien; ik durf een stuk meer, ik praat duidelijk en helder. En als ik mantra’s zing, kom ik in een enorm ontspannen staat, waarbij mijn stem soms helemaal vrij wordt. Het zingen is nog belangrijker geworden voor mij. Er is een lied voor elke gelegenheid. Zelfs in mijn dromen klinkt mijn stem. Mijn strenge, innerlijke criticus is in slaap gesust door alle klanken. Daarnaast heb ik mij leren uiten- door te verwoorden wat ik vind of voel, geef ik ruimte aan wat leeft in mij. Het resultaat Het versterken van mijn hulpbron heeft mij balans gebracht. Ik ben verbaasd over hoe goed ik kan omgaan met tegenslagen. Ik ben verrast hoe mijn creativiteit samen met mijn stem omhoog borrelt. Ik hoor mijn innerlijke stem beter dan ooit. Ik merk dat ik op meerdere gebieden beter bij mezelf kan blijven. Voorheen kon een volle vergadering of een verjaardag mij leegtrekken. Doordat ik met mijn aandacht in mijn basis aanwezig ben, houd ik regie. Ik kies zelf waar ik mijn energie aan besteed, én ik geef niet alles weg. De ultieme zelfzorg.  Vanuit die zelfzorg, kan ik beter afstemmen op een ander. Ik ben in mezelf aanwezig, en kan vanuit daar aanwezig zijn bij de ander. Zonder dat ik bij de ander iets wil fiksen of iets van zijn/ haar gevoel wil wegnemen. Ik blijf in mijn ruimte, waardoor de ander ook ademruimte houdt. Hierdoor ben ik een betere gesprekspartner, de ander voelt zich écht gezien door mij.

Van grijs en grauw naar mijn eigen kleur bekennen Dit weekend leek één aaneengesloten opstelling van gebeurtenissen. Het begon vrijdagochtend. Ik ging weven bij Nhelete in Driel. Zij is kunstenaar en therapeut en had een oproep gedaan aan 100 vrouwen om mee te weven aan één portal. Ik voelde een 'ja' en schreef me in. Na inschrijving bleek Julia Woike op hetzelfde tijdstip te komen. Toevallig – niet toevallig, het systeem was al in werking. De kennismaking met Nhelete verliep prettig en warm. Maar ineens voelde ik mij minder goed. Ik merkte dat ik hoofdpijn had. Ik kon geen keuze maken met welke wol ik wilde gaan weven. Ik raakte ervan in de war, want meestal voel ik intuïtief waar ik wil starten. In verbinding met het oude Ik besefte dat ik vlakbij deze plek had gewoond. Dit verwoordde ik en ik vond (h)erkenning. Doordat ik met het oude in verbinding kon komen, kon ik in het hier en nu een kleur wol kiezen. Al wevend voegde ik hier steeds andere kleuren aan toe. Nhelete en ik bleken veel raakvlakken te hebben. Het voelde alsof we op andere momenten op dezelfde stroom hadden gevaren. Beiden zó gevoelig dat we alle gevaren zagen, voelden en zijn gaan dragen. Samen hebben we kunnen voelen, huilen, klinken (met dank aan Julia) en aarden. De prachtige portal die Nhelete 5 jaar geleden maakte, had hierin een belangrijke rol. Het bood verzachting, heling en een manier om dat wat gestold was, los te laten. Er was plek voor mijn kleur en voor mijn verhaal, fysiek daar waar ik vroeger zoveel grijs en grauw heb ervaren. Ik snapte waarom ik ’s ochtends een bolletje grijze wol in mijn tas had gestopt. Ook het grijs werd vermengd met mijn kleuren. Dankbaar en een beetje beduusd van deze intense ervaring reed ik naar huis. Ik besefte dat dit ging over het innemen van mijn plek. In verbinding met mijn zus en broer Zaterdag begon intensief. De rouw rondom het overlijden van mijn vader werd aangeraakt. Tijdens zijn overlijden kon ik mijn plek niet vinden. Maar nu vulden mijn zus, broer en ik elkaar aan. Ik ervaarde wederzijdse steun, we vertolkten hetzelfde gevoel. De voorzichtige beweging die eerder ingezet is, kwam samen in een stevige stroom, van waaruit we samen een beslissing kunnen nemen. In contact met het veld Ik nam mijn overwegingen mee het bos in. Terug naar landgoed Quadenoord, waar ik een week eerder veel heb mogen loslaten in de zweethut bij Huib Beerda van Big Dipper. De omgeving was prachtig, onverstoord en rustig. Na een fijne wandeling, liepen we langs het terrein. Ik liet mijn man en kinderen de zweethut zien. ‘Pasten jullie allemaal in die hut?’ vroegen ze. Ja, er was ruimte. Al kon ik eerst mijn plek niet vinden, ik vond mijn plek, daar in die hut. Er was daar plek voor mij, alles was er al voor mij. Op die plek voelde ik de energie van zoveel hutten en ceremonies stromen. Ik voelde me verbonden met het veld. Ik kon daar wel de hele dag blijven zitten, maar de kids wilden verder. Dus nam ik de energie mee in mijn hart. Al wandelend vroeg ik me af wat mijn vader voor ons zou willen. Ik herinnerde me zijn gevoel van eerlijkheid en de gedrevenheid waarmee hij zijn principes nastreefde. Ik snapte wat hij zou hebben gedaan. Ik voelde me verbonden met mijn vader. Ik ervaarde rust in mijn binnenwereld.

Een persoonlijke reflectie op rouw, familiebanden en de kracht van heling. Ontdek hoe verlies interne delen verbindt en helpt om gevoelens te verkennen.